Tháng 3, đất trời Tây Bắc ngập tràn trong sắc hoa ban – loài hoa đặc hữu của núi rừng Tây Bắc. Hoa ban bung nở trên khắp các sườn núi, dọc những con đường về bản, các tuyến đường tạo nên vẻ đẹp riêng hiếm nơi nào có được.

 Hoa ban – biểu trưng cho tình yêu

Hoa Ban bắt đầu nở vào giữa tháng 2, sang tháng 3 thì nở rộ. Búp ban có hình bầu dục, tựa như búp phượng vĩ, khi nở có 5 cánh trắng ngần, tinh khôi. Mùi thơm của hoa ban thể hiện rõ nhất vào sáng sớm, khi bình minh vừa ló rạng, gặp những cơn gió thoảng, mùi hương hoa ban lan tỏa, bay xa tạo cảm giác rất dễ chịu, khó nhầm lẫn.

Vẻ đẹp tinh khôi của hoa ban

Trong tâm thức người Thái Tây Bắc, hoa ban gắn với câu chuyện kể về mối tình trong trắng, thủy chung giữa nàng Ban và chàng Khum, biểu tượng cho khát vọng tình yêu và hạnh phúc lứa đôi được lưu truyền từ bao đời nay.

Chuyện kể rằng, thuở xưa, ở vùng Tây Bắc có một cô gái Thái rất xinh đẹp, dịu dàng, nết na tên là Ban. Nhiều trai tráng trong bản muốn cưới nàng làm vợ nhưng trái tim nàng lại trao gửi cho một chàng trai nghèo, chịu thương chịu khó tên là Khum. Cha mẹ nàng Ban biết chuyện liền cấm hai người và gả nàng Ban cho gia đình Tạo Mường. Trước quyết định của cha mẹ, trong bước đường cùng, nàng Ban đã chạy sang bản của Khum để gặp chàng. Nhưng khi đến nhà Khum, nàng không gặp được. Nàng Ban để lại chiếc khăn piêu, kỷ vật thiêng liêng luôn mang bên mình ở bên cầu thang để làm dấu hiệu cho chàng Khum biết tìm nàng ở đâu rồi cất công đi tìm Khum. Nàng Ban mải miết đi hết núi này đến núi khác, gọi tên người yêu trong vô vọng, lúc kiệt sức nàng gục xuống dưới rặng cây rừng sau một dãy núi cao.

Chàng Khum sau thời gian đi nương về, thấy chiếc khăn Piêu của người yêu trên cầu thang, biết là có chuyện chẳng lành, bèn vội vã đi tìm. Rừng sâu núi thẳm mịt mờ, nhưng Khum vẫn đi hết cánh rừng này đến cánh rừng khác. Cuối cùng, chàng kiệt sức, ngã xuống, hoá thành con chim cô độc bay mãi trong rừng để tìm bóng người yêu dấu. Nơi nàng Ban mất, sau này mọc lên một loài cây ra hoa trắng muốt vào mùa Xuân. Cứ đến mùa hoa nở, tiếng chim lại hót vang như tiếng chàng Khum tìm gọi người yêu da diết. Vì mến yêu nàng Ban và thương cảm mối tình đẹp nhưng dang dở, dân làng gọi cây hoa đó là hoa ban.

Đến mùa hoa ban, người già và nhất là thanh niên cùng rủ nhau lên rừng để lấy hoa ban. Hoa ban gắn với cộng đồng dân tộc Thái trong văn hóa ẩm thực, hoa, búp và lá non của hoa ban dưới bàn tay khéo léo của người Thái đã trở thành món ăn ngon, độc đáo. Chiếc áo cóm trắng của phụ nữ Thái cũng mang biểu trưng hai cánh hoa ban ôm gọn thân và tôn thêm vóc dáng dịu dàng, thiết tha cho người con gái Thái.

Về Tây Bắc tháng 3 để ngắm hoa ban, để hòa vào sắc trắng tinh khôi của loài hoa mà mỗi khi nhắc tên là người ta nghĩ ngay đến  núi rừng Tây Bắc như là một biểu tượng không thể bỏ qua này.

Tháng 3 lên Tây Bắc đắm chìm trong sắc trắng hoa ban
admin